O spółdzielni
Spółdzielnia Energetyczna HELIOS została zarejestrowana w dn. 20 stycznia 2022 r. SE Helios jest spółdzielnią osób prawnych.
Podstawy prawne funkcjonowania spółdzielni energetycznej w sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej:
1. Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (w szczególności art. 38c – art. 38o);
2. Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze;
3. Ustawa z dnia 4 października 2018 r. o spółdzielniach rolników;
4. Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 23 marca 2022 r. w sprawie dokonywania rejestracji, bilansowania i udostępniania danych pomiarowych oraz rozliczeń spółdzielni energetycznych.
Spółdzielnia energetyczna to spółdzielnia w rozumieniu ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze albo spółdzielnia rolników w rozumieniu ustawy z dnia 4 października 2018 r. – o spółdzielniach rolników, której przedmiotem działalności jest wytwarzanie energii elektrycznej lub biogazu, lub biogazu rolniczego, lub biometanu, lub ciepła w instalacjach odnawialnego źródła energii, obrót nimi lub ich magazynowanie, dokonywane w ramach działalności prowadzonej wyłącznie na rzecz tych spółdzielni oraz ich członków.
W dniu 12 listopada 2024 r. obradował Senacki Zespół ds. Rozwoju Rynku Nieruchomości. Członkowie zespołu podkreślili konieczność usunięcia barier prawnych (art. 38 e.1 ustawy o odnawialnych źródłach energii) związanych z brakiem możliwości funkcjonowania spółdzielni energetycznych na obszarach miejskich, a co z tym wiąże się, brakiem możliwości wpisania ich do KOWR. Przewodnicząca Zespołu Pani Senator Joanna Sekułą skierowała w tej sprawie pismo do właściwego ministra, z propozycją usunięcia tych nieuzasadnionych barier prawnych, które skutkują nierównością podmiotów na rynku wytwarzania energii. Do czasu ich usunięcia SE Helios pozbawiony jest ewentualnej możliwości przesyłania nadwyżek energii pomiędzy członkami spółdzielni energetycznej i pełni jedynie rolę wykonawcy prac OZE, wykonawcy dokumentacji oraz podmiotu pozyskującego dotacje dla inwestorów z obszaru OZE.
Poniżej fragment treści wystąpienia do ministra:
„Ograniczenia działalności gospodarczej spółdzielni energetycznej do obszarów wiejskich i miejsko – wiejskich spowodowane brzmieniem obecnej definicji spółdzielni energetycznej zapisanej w ustawie o odnawialnych źródłach energii, w powiązaniu z zapisem art. 38e, dyskryminuje podmioty zamierzające prowadzić działalność energetyczną w ramach spółdzielni na obszarach miejskich. Jest także sprzeczna z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 02.07.2004 r. Zaproponowany przez nas nowy zapis definicji spółdzielni energetycznej oraz zmiana lub wykreślenie z ustawy całego zapisu art. 38e. 1, umożliwi wówczas tworzenie spółdzielni energetycznych także na terenach miejskich.
Zaproponowana zmiana wychodzi naprzeciw dużemu zainteresowaniu tego typu działalnością podmiotów gospodarczych, a w szczególności gmin, spółdzielni mieszkaniowych oraz wspólnot mieszkaniowych zlokalizowanych na terenach miejskich i zamierzających montować urządzenia OZE do produkcji energii elektrycznej. Z uwagi na charakter prowadzonej działalności spółdzielnie mieszkaniowe oraz wspólnoty mieszkaniowe są znacznymi konsumentami energii elektrycznej oraz cieplnej.
Należy podkreślić, że miejskie spółdzielnie mieszkaniowe oraz wspólnoty mieszkaniowe dysponują nieruchomościami o bardzo dużych i niewykorzystanych powierzchniach dachów, a także wolnymi niezagospodarowanymi terenami, szczególnie nadającymi się do instalowania odnawialnych źródeł energii. Ze względu na systematyczny wzrost kosztów funkcjonowania spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych, związanych ze wzrostem cen energii elektrycznej oraz ciepła, zwłaszcza z uwagi na rosnące opłaty za emisję CO2 (cena zbliża się do 50 EUR/tonę), spółdzielnie mieszkaniowe oraz wspólnoty mieszkaniowe są zainteresowane nawiązaniem współpracy w ramach spółdzielni energetycznych w celu redukcji tych kosztów. Hybrydowe powiązania różnych rodzajów OZE zapewni ciągłą produkcję energii na potrzeby własne członków spółdzielni i znacząco wpłynie na optymalizację kosztów działalności spółdzielni mieszkaniowych i wspólnot mieszkaniowych.
Zniesione winny zostać ograniczenia lokalizacyjne i umożliwić trzeba prowadzenie działalności spółdzielni energetycznych na większym obszarze przynajmniej danego OSD (Operatora Systemu Dystrybucji). W chwili obecnej spółdzielnia energetyczna może prowadzić swoją działalność na obszarze nie więcej niż 3 tego rodzaju gmin bezpośrednio sąsiadujących ze sobą. Jest to zbędne ograniczenie niezasadne ekonomicznie oraz nieracjonalne jest ograniczanie i narzucanie odgórne kryterium związanego z pokryciem w ciągu roku nie mniej niż 70% potrzeb własnych spółdzielni energetycznej i jej członków oraz zainstalowanych i osiąganych mocy. Zaproponowana zmiana przyczyni się do znaczącego wzrostu potencjału produkcyjnego rozproszonych źródeł energii na terenie całego kraju, zmniejszy zjawisko SMOGU, emisji CO2, wpłynie na zmniejszenie o ok. 30% ceny energii elektrycznej i cieplnej dla samych prosumentów oraz przyczyni się bardzo mocno do zmniejszenia ubóstwa energetycznego wielu Polaków.
Nie akceptowalne, niezrozumiałe, skomplikowane oraz nieczytelne są dla zarządców nieruchomości oraz mieszkańców/lokatorów propozycje rozliczenia wyprodukowanej energii związane z prosumentem zbiorowym.
Z niepokojem obserwujemy również fakt przesunięcia do lipca 2025 r. terminu wdrożenia prosumenta wirtualnego, co skutkuje bardzo negatywnie idei i zamysłowi bezpieczeństwa energetycznego kraju oraz dywersyfikacji zdolności wytwórczych. Odpowiedzialny za te stan jest Operator Informacji Rynku Energii (OIRE). Jest to podmiot odpowiedzialny za utworzenie, wdrożenie i zarządzenie Centralnego Systemu Informacji Rynku Energii. W Polsce rolę OIRE pełnią PSE (Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A.). Brak wdrożenie prosumenta wirtualnego w ostatecznym terminie do lipca 2025 r. powinien zaskutkować bezwzględnym nałożeniem kar, o co już w tej chwili postulujemy. Podmioty prawne i osoby fizyczne, które doznają z tego tytułu uszczerbku finansowego po lipcu 2025 r. niewątpliwie wystąpią na drogę sądową przeciwko PSE S.A.”….”
Proponowana zmiana art. 2 pkt 33a i art. 38e ma bardzo duży wymiar społeczny i wiąże się bezdyskusyjnie ze zmniejszeniem ubóstwa energetycznego wielu mieszkańców naszego kraju, zmniejszeniem opłat za energię elektryczną i cieplną, zmniejszeniem emisji CO2, możliwością wykorzystania przez spółdzielnie energetyczne dużych środków unijnych w latach 2021-2027 na transformację energetyczną naszego kraju. Bez dokonania zmian art. 2 pkt 33a i art. 38e nie powstaną spółdzielnie energetyczne na terenach miejskich, a zapisy ustawy dot. spółdzielni energetycznych będą nadal martwe, bezzasadne i nierealne do wdrożenia na terenach miejskich.”